Monday, March 11, 2013

Ясны шөл бэлтгэх, түүний ач тус


Ясны шөл бэлтгэх
Ясны шөлний үндсэн түүхий эд нь яс юм. Яс нь мөлжүүртэй, мөлжүүргүй аль нь ч байж болно. Ясны шөл гаргахдаа үхрийн чөмөгт ясны булуу, хавирга, сээр, нуруу, ууцны ясыг ашиглана. Ясыг 8-12 см хэмжээтэй жижиглээд, хүйтэн усанд хийж, үхэр, тугал 3,5-4 цаг, гахай, хонь 2-3 цаг зөөлөн гал дээр чанана. Зарим эх сурвалжуудад загасны яс 2 цаг, хонь, тахианых өдрийн турш, харин үхрийн ясыг 24 цаг зөөлөн гал дээр чанана гэжээ. Шөнийн турш плиткээ асаана гэдэг нэг талаар аюултай учраас унтахаасаа өмнө плиткээ унтрааж, гадуур нь сайн ороогоод, таглаад, маргааш нь дахин зөөлөн гал дээр үргэлжлүүлэн буцалгаж болно. Амт оруулагч сонгино, сармис, лаврын навч зэргийг шөлийг гаргахаас 30-40 минутын өмнө хийнэ.

Зарчим:
·         Шөл гаргахдаа хүйтэн ус хийнэ.
·         Шөлийг буцалмагц галыг багасгаж, зөөлөн гал дээр чанана.
·         Шөлний нитгэл, тосыг байнга хамж авна.
·         Шөлийг шүүж, тунгалаг болгоно.
·         Саванд хийж, урсгал хүйтэн усанд тавиж хөргөнө.
·         Хөргөсөн байдлаар 7 хоног, хөлдөөж хэдэн сар хадгална.
·         Ус нь бага зэрэг хүчиллэг бол яснаас ус руу кальци, магни, фосфор, хүхэр зэрэг эрдсүүдийг гадагшлуулдаг. Ийм учраас бага хэмжээний цуу хийх хэрэгтэй.

Эрүүл мэндийн ач тус

  • Үений эрүүл байдал нь холбоос, шөрмөс, ясны төгсгөлүүдэд байдаг коллаген ширхэгтэй их холбоотой. Коллаген гэдэг нь гликозамингликаныг оролцуулсан том биомолекул бөгөөд энэ нь үеийг эрүүл байлгадаг маш чухал молекул юм. Ясны шөл нь гликозамингликануудын агууламж өндөртэй. ГАГ-уудын нэг нь глюкозамин бөгөөд үүнийг агуулсан хүнсний нэмэлтүүдийг хүмүүс тогтмол хэрэглэж байгаа. Зөвхөн глюкозаминаас гадна ясны шөлөнд хондроитин, гиалуроны хүчил гэх мэт бусад ГАГ-ууд ч агуулагддаг.
  • Ясны шөл нь үс, арьс, хумсыг маш сайхан болгодог. Үс, арьс, хумсны гол бүтэц болох коллагеныг маш олон төрлийн нэмэлт бүтээгдэхүүнүүд болон гоо сайхны бүтээгдэхүүнүүдээс хүмүүс хэрэглэдэг. Ясны шөлийг тогтмол ууснаар хямд үнээр, найдвартай, коллагенийг биедээ шингээх боломжтой.
  • Гэдэсний салстыг эмчлэхэд шаардлагатай желатин нь ясны шөлөнд агуулагддаг. Желатин нь пролин, глицинээс тогтсон уураг юм. Гэдэсний салстын нэвчимтгий чанар ихэссэнээр харшил, аутоиммун өвчнүүдийн тохиолдол ихээр нэмэгддэг ба хэт нэвчимтгий байдлыг желатин нь бөглөж, засварлан, сэргээдэг байна. Желатин нь ходоодны шарх, чихрийн шижин, булчингийн болон халдварт өвчнүүд, шарлалтын үед хэрэглэхэд үр дүнтэй байдаг. Хүүхдийн сүүнд желатин нэмж өгөхөд хүүхдүүдийн хоол боловсруулах замын зовиурууд арилж байсан байна. Шийр, толгой зэрэг нь желатины агууламжаар бас их бөгөөд студенийг бага хэмжээгээр ч хэрэглэж байх нь эрүүл мэндэд тустай юм байна. Желатины найрлага дах глицин нь глутатион хэмээх маш хүчтэй антиоксидантын найрлагад ордог учраас бүх биеийн чөлөөт радикалын гэмтлээс сэргийлэхэд тустай. Ясны шөлний найрлагад агуулагдах глицин нь элэгний хорт бодисуудыг цэвэрлэж, зайлуулахад шаардлагатай байдаг. Бүх төрлийн хоргүйжүүлэх дэглэмүүдэд элгийг хамгаалж, элэгний үйл ажиллагааг дэмжих нь маш чухал байдаг. Тийм болохоор ясны шөлийг хэрэглэснээр глициныг авах боломжтой юм байна.
  •  Махны хэрэгцээг бууруулна. Желатины хэрэглээ хангалттай байх нь махнаас авах уургийн хэрэгцээг 50 хүртэлх хувиар бууруулдаг байна.
  • Үе мөчний, коллаген зэрэг нэмэлт бэлдмэлүүдийг хэрэглэхээс илүүтэйгээр ясны шөл гаргаж, шөлтэй хоолондоо тогтмол хэрэглэж байх нь эдгээр бэлдмэлүүдээс илүү үр дүнтэй, шингэцтэй, олон талын ач тустай, хямд байх юм байна.

Эх үүсвэр


Tuesday, February 19, 2013

Чага мөөг


Чага мөөг

Латин нэр: Inonotus obliquus


Ерөнхий
Чага мөөг нь хус модон дээр шимэгчлэн ургадаг мөөг юм. Хагас дугуй хэлбэртэй, гаднаас харахад барзгар, хар өнгийн, олон тооны цууралт, хагархай, зураастай гадаргатай, завсраар нь улбар шаравтар хэм цухуйсан чулуу мэт хатуу бодис юм. Намар 9 сараас 6 сар хүртэл түүхэд тохиромжтой, 2 жилийн дотор чанараа алдахгүй.
Чага мөөг нь дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст АНУ, Канад, Оросын Сибир, Европын зүүн, хойд хэсэг, Солонгос, Монголд ургадаг эмчилгээний шинж чанартай мөөг юм. Оросын Холбооны Улсын Санктпетербургт Мөөг эмчилгээний төв байдаг ба энд чага, шийтаке зэрэг мөөгийг хавдрын эмчилгээнд хэрэглэдэг байна. Мөн Орос эрдэмтэн, судлаачид чага мөөгнөөс “Бифенгим” нэртэй бэлдмэл гаргаж авч, үүнийг ходоод, гэдэсний өвчин, хайрст үлдийн эмчилгээнд хэрэглэдэг байна. 




Чага мөөг

Найрлага

Идэвхитэй полисахаридууд (бета-глюканууд) нь дархлаа Т-эсийн идэвхи, эсрэг биеийн нийлэгжлийг нэмэгдүүлэх дархлаа сайжруулах үйлчилгээтэй. Түүнчлэн дархлааны үйл ажиллагаа ихэдсэн үед зохицуулах үйлчилгээ үзүүлдэг учраас псориаз буюу хайрст үлд өвчний эмчилгээнд үр дүнтэй байдгийг Орост хийгдсэн судалгаануудаар тогтоосон байна. Найрлагандаа элэг цэвэршүүлж, хоргүйжүүлж, хавдрын эсийн ургалтыг зогсоодог тритерпенүүд, хавдрын эсийг хордуулж устгадаг, үржлийг дарангуйлдаг бетулиний хүчлийг агуулдаг. Чага мөөг нь хус модноос бетулиний хүчлийг шимэгдүүлэн авч, өөртөө хуримтлуулж, хүний биед шимэгдэх хэлбэрт оруулдаг.

Үйлчилгээ
  • Антиоксидант. Бета-глюкан, бетулиний хүчил гэх мэт антиоксидантуудын өндөр агууламжтай. Антиоксидант үйлчилгээ нь эсийн ДНХ гэмтэж, мутаци үүсч, хавдрын эс болон хувирахаас сэргийлдэг.
  • Хавдрын эсрэг үйлчилгээтэй Бетулиний хүчлийн өндөр агууламжтай. Чага мөөг нь хус модноос шимт бодисуудыг шимэгдүүлэн авч, хүний биед шингэх хэлбэрт нь оруулдаг. Нэг жишээ дурьдвал Чага мөөг нь хус модны бетулин гэх тритерпенийг бетулиний хүчил болгон хувиргадаг. Бетулиний хүчил нь хавдрын эсийн өөрөө өөрөө устгах механизм /апоптоз/-ыг идэвхижүүлдэг. Мөн хавдрын эсийн ургалтыг удаашруулдаг байна. 
  • Дархлаа дэмжих үйлчилгээ. Чага мөөгний найрлага дах бета-глюкан полисахарид нь анхан шатны хамгаалалт болдог дархлааны эсүүдийн үйл ажиллагаа, ясны чөмөгний үүдэл эсүүдийг идэвхижүүлдэг. Дархлааны үйл ажиллагааг тэнцвэржүүлж, дасан зохицох, ачаалал даах чадвар /адаптоген/, биеийн эсэргүүцлийг сайжруулдаг.  
  • Үрэвслийн эсрэг үйлчилгээ. Чага мөөгний найрлага дах олон төрлийн бодисууд нь үрэвслийн эсрэг үйлчилгээ үзүүлснээр архаг үрэвсэлт өвчнүүд болон гэдэс үрэвсэлт өвчнүүдэд үр дүнтэй нь батлагдсан байдаг.
  • Элэг хамгаалах, тархины цусан хангамж сайжруулах үйлчилгээтэй.
  • Цусны сахар бууруулдаг учраас чихрийн шижинтэй хүмүүс хэрэглэдэг тустай.


Бэлдэх арга
Хөгширч үйрч байгаа чага нь эмчилгээнд тохирохгүй. Эрүүл модон дээрхийг нь түүнэ. Хатсан мод, модны доод хэсгийнхийг түүдэггүй. Чагаагаас өөр төрлийн мөөгийг түүж, бэлдэж болохгүй.Чаганы дотор талын цайвар зөөлөн, хөвсгөр хэсэг, модны холтсыг нь зайлуулна. Гадна талын хатуу хэсэг нь хурдан чийг татаж, хөгцөрдөг тул жижиглээд +50 дээшгүй халуунтай хуурай газар хатаана.
1.    Шинэ түүсэн, эсвэл хатаасан чагааг буцалгасан хүйтэн усанд 4-5 цаг дэвтээнэ. Мөөг усанд бүхэлдээ далд орсон байх шаардлагатай. Дэвтсэн мөөгийг үрэгч дээр үрж, эсвэл махны машинаар машиндан жижиглэнэ. Ингэж жижиглэсэн 1 стакан чага мөөгөн дээр 5 стакан буцалгасан бүлээн /+50 хэмээс илүүгүй/ ус хийгээд 2-3 өдөр хандална. Дараа нь хандыг давхарласан самбайгаар сайн шүүнэ. Гарсан өтгөн хандыг өмнө нь мөөгийг дэвтээсэн усан дээрээ хийнэ. Ингэж бэлдсэн хандыг ердийн нөхцөлд 5-6 өдөр, хөргөгчинд арай илүү удаан хадгалж болно. Хоол идэхээс хагас цагийн өмнө нэг аягаар өдөрт хоёроос гурван удаа, эсвэл хагас аягаар өдөрт зургаан удаа ууж хэрэглэнэ.
2.    Хатаасан, шинээр түүсэн мөөгийг нунтаглан, 1 цайны халбагыг 1 аяга 80-900С халуун усанд хийж, 10-15 минут байлгаж, цай болгож ууж болно.
3.    Чага мөөгийг нунтаглан шилэнд хийж, дээр нь 40%-ийн архи далд орохуйц хэмжээгээр хийж, хутгана. Энэ бэлдмэлээ өглөө, оройд нэг нэг удаа сайн сэгсэрнэ. 1 сарын дараа бэлэн болох үед нь марлиар шүүж авна. Шүүж авсан эдээ хөлдөөгөөд (эсийн хана нь задлахад хүндрэлтэй байдаг), халуун усанд чанаж, усыг нь ширгээгээд, спиртэн хандтайгаа холиж, дуслаар хэрэглэнэ. Ойролцоогоор 40-60 дуслаар өдөрт 2-3 удаа хэрэглэнэ.
Анхаарах зүйл
Чага мөөгөөр эмчилгээ хийж байх үед сүү, ногоо голлосон хоол хүнс хэрэглэж, мах, өөх тосны хэрэглээг багасгана. Консерв, утсан мах, халуун ногоо, хиам г.м. зүйлсийг цээрлэнэ. Глюкозыг судсаар хийх, пенициллинийг уух болон тариулах хориотой.
Эх орныхоо хөрсөнд ургасан олон төрлийн ургамал, ногоо, мөөгийг хэрэглэн, эрүүлжих нь гадны ямар ч бэлдмэлээс илүү гэдэгтээ та бүхэн санал нийлэх байх.

Эх үүсвэрүүд:

http://www.youtube.com/watch?v=ZA_Q-uQoaFo
http://www.superfoods-for-superhealth.com/chaga.html
http://gazarshim.mn/tag/%D1%87%D0%B0%D0%B3%D0%B0-%D0%BC%D3%A9%D3%A9%D0%B3/

Wednesday, January 23, 2013

Жин хасахад туслах 15 хүнсний бүтээгдэхүүн

Та нарийн боов, амттан, гурилан бүтээгдэхүүнүүдийн оронд дараах хүнсний бүтээгдэхүүнүүдийг хэрэглэвэл жин хасахад тань илүү туслах болно. 

1. Өндөг. Өглөөд талх, нарийн боов идэхийн оронд өндөг идэхийг зөвлөж байна. Учир нь өндөг уургийн агууламж өндөр учраас та богино хугацааны дараа өлсөхгүй, илүү удаан цадсан мэдрэмжтэй байх болно. Илүүдэл жинтэй, тарган эмэгтэйчүүд өглөөний цайндаа талх, боовны оронд хутгасан 2 өндөг 2 зүсэм талх болон жимсний чанамал идэхэд дараагийн 36 цагт идэх хоол хүнсний хэмжээ нь хамаагүй бага байжээ. Уураг нь цусны чихэр огцом ихсэж, буурахаас сэргийлдэг.

2. Буурцаг. Холецистокинин нь жин хасахад туслах, хоолны дуршилыг бууруулдаг хоол боловсруулах даавар юм. Холецистокининыг илүү ихээр ялгаруулах нэг арга нь буурцаг юм. Уураг ихтэй учраас мөн цусны чихрийг тогтвортой байлгаж, хурдан өлсөхөөс сэргийлнэ.

3. Салат. Хоолныхоо өмнө шинэ ногооны салат идэх нь дараа нь идэх хоолны хэмжээг 12%-аар бууруулдгийг Пенн Улсын Их сургуулийн судлаачид тогтоожээ. Өдөрт 1 удаа ямар нэгэн ногооны салат иддэг хүмүүст С, Е аминдэм, фолийн хүчил, ликопин, каротиноид гэх мэт өвчнөөс сэргийлэх тэжээлийн бодисуудын түвшин их байдаг байна.

4. Ногоон цай. Гоолиг болгож, тураадаг найрлага нь каффейн биш. Харин бодисын солилцоо, өөхийг шатаадаг катехин хэмээх антиоксидант найрлага нь гол үйлчилгээтэй. Сүүлийн үед Японд хийгдсэн судалгаан дээр ногоон цайны катехиныг оолонг цайтай цуг ууж байсан 35 эрэгтэйн бодисын солилцоо нэмэгдэж, жин хасагдаж, биеийн жингийн индекс нь буурсан байна. Мөн муу холестерол буюу бага нягттай липопротеид холестеролын хэмжээ буурчээ.

5. Лийр. 1 дундаж хэмжээний лийрэнд 6г эслэг агуулагддаг. Харин дундаж 1 алим 3г эслэгтэй. Хоёулаа пектин хэмээх эслэгийг агуулдаг ба энэ нь цусны чихрийн хэмжээг бууруулж, хоолны хооронд юм идэхээс сэргийлдэг. Бразилд хийгдсэн судалгаагаар жин ихтэй эмэгтэйчүүд өдөрт 3 ш лийр идэхэд 3 овьёосны жигнэмэг идсэн эмэгтэйчүүдтэй харьцуулахад илүү их жин хассан байжээ.

6. Шөл. Бага хэмжээний мах идснээс шөл уух нь цадсан мэдрэмжийг төрүүлж, илүү их идэхээс сэргийлдэг.

7. Өөхгүй үхрийн мах. Оройн хоолондоо өөхгүй үхрийн мах, загасны мах идэх нь жин хасах гэж байгаа хүмүүст тохиромжтой. 1700 калори өдөрт идэх хоолны дэглэмд 220-280г үхрийн мах идсэн хүмүүс уураг багатай, адил илчлэгтэй хоол идэж байсан хүмүүсийнхээс жин нь илүү хасагдаж, өөхний хэмжээ нь буурч, булчингийн массын бууралт бага байжээ.

8. Оливийн тос. Екстра виржин оливийн тос нь дан ханаагүй өөхний хүчлийн агууламж өндөр ба энэ нь илчлэгийг шатаахад туслах болно. Оливын тосыг цөцгий, кремний оронд хэрэглэхэд бодисын солилцоог илүү ихээр идэвхижүүлж байжээ. Салатны амтлагч, талх дүрэх, ногоо хуурах гэх мэт оливийн тосыг өргөнөөр хэрэглэх хэрэгтэй.

9. Грейпфрут. 2006 онд 91 тарган эмэгтэйчүүдэд хийгдсэн судалгаагаар хоол бүрийнхээ өмнө өдөрт 3 удаа грейпфрут шүүс хэрэглэхэд 12 долоо хоногийн турш 1.3кг хасчээ. Жимсэнд агуулагддаг фитохимийн бодисууд нь инсулины түвшинг бууруулж, өөх ихээр хуримтлагдахаас сэргийлдэг.

10. Синнамон. Каш, овьёосон дээрээ бага зэргийн синнамон цацчихад хоолны дараа инсулин хэт ихсэхээс сэргийлдэг байна. Нэгэн судалгаагаар өдөрт 1/4 цайны халбага синнамон хэрэглэхэд цусны чихэр, холестерол, триглицеридийн түвшинг 2-р төрлийн чихрийн шижинтэй хүмүүст бууруулж байжээ.

11. Цуу. Шведэд хийгдсэн судалгаагаар цуунд талх дүрж идэхэд дангаар нь идсэнээс илүү гэдэс дүүрэх мэдрэмж төрдөг байна. Магадгүй цууны хүчил нь ходоодны гэдэс рүү хоол орох хугацааг уртасгаж, арай удаан хугацаанд гэдсийг дүүрэн байлгадаг.


12. Тофу. Лоуизана Улсын Сургуульд хийгдсэн судалгаанд хоолны өмнө идэх аппетайзерт тофу идэхэд тахианы махнаас илүү ихээр гэдэс дүүргэж, дараа нь идэх хоолны хэмжээг бууруулж байжээ. 



13. Самарнууд. Самар нь илчлэг ихтэй ч самар өдөр тутамдаа ихээр хэрэглэдэг хүмүүс бусдаасаа илүү туранхай байдаг байна. Тайван үеийн бодисын солилцоо 11%-аар ихэссэн нь илүү их илчлэгийг шатааж байна гэдгийг баталдаг. Мөн хушга гэх мэт самрууд нь омега-3 өөхний хүчлийг агуулдаг тул үрэвслийн эсрэг, зүрх судас, тархины үйл ажиллагаанд сайнаар нөлөөлнө. 

14. Эслэг ихтэй сереал. Өглөөний цайндаа сереал хэрэглэдэг бол аль болох эслэг ихтэйг сонгох нь хоолны дуршлыг бууруулна. 

15. Халуун чинжүү. Халуун ногоотой хоол тогтмол идэх нь жингээ хасахад тань туслах болно. Японд хийгдсэн судалгаагаар өглөөний цайндаа халуун чинжүүтэй хоол идсэн хүмүүсийн идэх өдрийн хоолны хэмжээ хэвийнхээс бага байдгийг тогтоожээ. Найрлаган дах капсаицин нь хоолны дуршилыг бууруулдаг. 

http://www.webmd.com/diet/features/15-foods-to-help-you-lose